Tel kırmanın tarihçesi
Ulusal kültürümüzü yansıtan el sanatlarımızın en güzel örneklerinden olan Bartın yöresine ait gümüş tel kırma işlemesi araştırmalara göre 1890 – 1900 yılları arasında ilk defa görülmüştür.
İlk tel kırma işlemesini Bartın’ın Asma mahallesinde oturan katip kızı lakaplı Hatice Ağaçkıran tarafından yapıldığı sanılmaktadır.
Bu nedenle tel kırma Bartın işi olarak anılmaktadır.
İlk zamanlarda tel kırma çeyiz amacıyla yatak yorgan takımlarına yastık ve kırlentlere gelin bohçasına sünnet çarşaflarına yapılmakta idi.
Günümüzde ise fantezi kıyafetlerde küçük ve büyük çantalarda kına örtüleri, mevlit örtüleri, şal, fular, küçük keseler, aksesuarlarda hatta ayakkabı ve terlikte uygulanmakta.
Sayılabilir özellikteki her tür nakış deseni başarı ile uygulanabilir her ne kadar siyah tül tercih ediliyor olsa da değişik renkte kumaş ve tül üzerine gümüş, altın ve bakır tel makaralarla işleme yapılabiliyor.
Tel kırmanın yapılışı
Tel Kırma değişik ve güzel bir işleme çeşididir. Kumaş kasnağa gerilerek çalışılır.İşleme yapılırken tel makas kullanılmadan kıvrılarak koparıldığı için bu ismi almıştır.
Tel-kırma işlemesinde kullanılan teller madensel telden yapılır. Görünüşü ve genişliği gelin teline benzer tırnakların arasında hafif sağa sola bükmeyle kırılır. Tel-kırma işi özel bir iğne ile işlenir.
İğnesi yassı ve kısadır, baş kısmı geniş olup uca doğru incelir.İğnemiz 2,5-3 cm boyunda olup altın, gümüş veya pirinç gibi madenlerden yapılır.
Kaynaklar:
http://www.oksoho.net/moduller/koseyazisi/yazardetay2.php?yazarid=22
http://www.kurdelenakisi.org/tag/tel-kirma-nedir